İçindekiler (13 bölüm)
Türkiye'de oturma izni almak; doğru izin türünü seçmek, e-ikamet formunu eksiksiz doldurmak, randevuya hazırlıklı gitmek ve kartın PTT ile adresinize ulaşmasını beklemekten oluşan bir süreçtir. Ancak her adımda yapılacak küçük bir hata dosyanızı geri çevirebilir. Bu pratik rehberde oturma izni başvurusunu ilk günden kartın elinize ulaşmasına kadar adım adım anlatıyor; 2026 ücret örnekleri, uzatma, ret ve vize süresi aşımı gibi sorunlar için somut çözümler sunuyoruz.
Oturma izni nedir, ikamet izninden farkı var mı?
Oturma izni, Türkiye'de vize süresinden ya da 90 günden uzun kalmak isteyen yabancıların Göç İdaresi'nden aldığı kalış izninin halk arasındaki adıdır; resmî adı ikamet iznidir. Başvuru e-ikamet sistemi üzerinden yapılır, randevu günü belgeler İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne teslim edilir ve onaylanan kart adresinize PTT ile gönderilir.
Yani "oturma izni" ile "ikamet izni" arasında hukuki bir fark yoktur. Kanundaki altı izin türünü, her birinin şartlarını ve haklarını ayrıntılı görmek isterseniz kapsamlı ikamet izni rehberimize göz atabilirsiniz. Bu sayfada ise işin pratik tarafına, yani "Ben ne yapmalıyım?" sorusuna odaklanıyoruz.
Kimin oturma izni alması gerektiğini anlamanın en kolay yolu, Türkiye'de ne kadar kalacağınıza bakmaktır. Birçok ülke vatandaşı vize muafiyetiyle 180 gün içinde en fazla 90 gün kalabilir; muafiyet ve vize süreleri ise ülkeden ülkeye değişir. Bu sürenin ötesinde kalmayı planlıyorsanız, süre dolmadan oturma izni başvurusu yapmanız gerekir.
Hangi oturma izni size uygun? Duruma göre hızlı karar rehberi
Oturma izni başvurusunda yapılan hataların önemli bir kısmı, yanlış türün seçilmesinden kaynaklanır. Aşağıdaki tabloda kendi durumunuzu bulun:
| Durumunuz | Başvuracağınız izin | Pratik not |
|---|---|---|
| Turist olarak geldim, daha uzun kalmak istiyorum | Kısa dönem (turizm amaçlı) oturma izni | Vize veya vize muafiyeti süreniz dolmadan başvurun; konaklama ve maddi imkân belgesi hazırlayın. |
| Türk vatandaşıyla evliyim | Aile ikamet izni | Evliliğiniz Türkiye'de tescilli olmalı. Henüz tescil yoksa önce yabancı ile evlilik işlemlerini tamamlayın. |
| Eşim Türkiye'de oturma izni veya çalışma izniyle yaşıyor | Aile ikamet izni | Eşinizin geliri, sağlık sigortası ve adres kaydı belgelenir. |
| Çocuğum Türkiye'de okula veya üniversiteye gidecek | 18 yaş altı ve siz izinliyseniz aile ikamet izni; üniversite öğrencisi için öğrenci ikamet izni | Aile ikamet izinli çocuk, 18 yaşına kadar ayrıca öğrenci izni almadan okula gidebilir. |
| Türkiye'de ev aldım | Kısa dönem (taşınmaz sahibi) oturma izni | Konut niteliği ve güncel değer şartlarını kontrol edin. 400.000 USD ve üzeri taşınmazda yatırım yoluyla vatandaşlık da mümkündür. |
| Türkiye'de bir şirkette çalışacağım | Oturma izni değil, çalışma izni | Çalışma izni oturma izni yerine geçer; başvuruyu işveren yapar. Ayrıntılar: yabancı çalışma izni. |
| Bir ailenin yanında çocuk veya yaşlı bakıcısı olarak çalışacağım | Ev hizmetleri kapsamında çalışma izni | Turistik oturma izniyle bakıcılık yapmak yasaktır; doğru yol yabancı bakıcı çalışma izni. |
| Türkiye'de üniversiteden mezun oldum | Kısa dönem (mezuniyet sonrası) oturma izni | Mezuniyet tarihinden itibaren 6 ay içinde başvurmanız gerekir. |
| 8 yıldır kesintisiz oturma iznim var | Uzun dönem ikamet izni | Öğrencilik süreleri yarım sayılır; süre hesabını başvurudan önce yaptırın. |
Birden fazla duruma uyuyorsanız, örneğin hem ev sahibi hem de Türk vatandaşının eşiyseniz, uzun vadeli planınıza (çalışma, uzun dönem ikamet veya vatandaşlık) en uygun türü seçmek gerekir. Emin değilseniz formu doldurmadan önce danışın; yanlış türle başlayan bir dosyayı düzeltmek, baştan doğru başvurmaktan daha uzun sürer.
Oturma izni başvurusu adım adım
Doğru türü belirledikten sonra oturma izni başvurusu, aşağıdaki sırayla ilerlediğinde en az sürprizle sonuçlanır:
- Başvurudan önce üç kontrol yapın
Pasaportunuz talep ettiğiniz süreden en az 60 gün uzun geçerli mi? Kiralayacağınız ev yabancılara açık bir mahallede mi? Vize veya muafiyet süreniz başvuru tarihine kadar yetiyor mu? Bu üç sorudan birine "hayır" diyorsanız formu doldurmadan önce sorunu çözün.
- Sağlık sigortası ve adres belgesini ayarlayın
Talep ettiğiniz sürenin tamamını kapsayan sağlık sigortası yaptırın. Kira sözleşmesinin birçok ilde noter onaylı olması istenir; bir yakınınızın evinde kalıyorsanız ev sahibinden taahhütname gerekebilir.
- e-ikamet formunu doldurun
Adınızı pasaporttaki Latin harfli yazımla birebir girin, aktif bir telefon ve e-posta kullanın (bilgilendirmeler buraya gelir), biyometrik fotoğrafınızı yükleyin. Adres alanındaki bina ve daire numarası, kira sözleşmesiyle aynı olmalıdır.
- Randevuyu seçin ve ücretleri ödeyin
Form sonunda sistem size bağlı olduğunuz İl Göç İdaresi için randevu sunar. Harç ve 964 TL kart bedelini ödeyip dekontları saklayın; form çıktısını imzalayın.
- Randevu günü belgeleri teslim edin
Belirtilen gün ve saatte, asıl belgeler ve fotokopilerle şahsen gidin. Görevli, kalış amacınız ve belgeleriniz hakkında kısa sorular sorabilir.
- Başvurunuzu takip edin
Başvuru durumunu e-ikamet üzerinden düzenli olarak sorgulayın. Ek belge istenirse verilen süre içinde tamamlayın; süreyi kaçırmak dosyanın olumsuz sonuçlanmasına yol açabilir.
- Kartınızın PTT ile gelmesini bekleyin
Onaylanan oturma izni kartı, formda yazdığınız adrese PTT aracılığıyla gönderilir. Adreste bulunamazsanız kart iade edilebilir ve süreç uzar; kartı aldığınızda isim, doğum tarihi ve süre bilgilerini hemen kontrol edin.
Randevu günü ipuçları
Randevu günü, oturma izni sürecinin en çok tedirginlik yaratan adımıdır. Aşağıdaki "randevu çantası" listesiyle hiçbir belgeyi evde unutmazsınız:
- İmzalı başvuru formu çıktısı
- Pasaport aslı ve kimlik, giriş mührü ve vize sayfalarının fotokopisi
- 4 adet biyometrik fotoğraf
- Sağlık sigortası poliçesi
- Kira sözleşmesi, tapu veya konaklama taahhütnamesi
- Banka dökümü veya gelir belgesi
- Harç ve kart bedeli dekontları
- Yabancı dildeki belgelerin apostilli ve noter onaylı tercümeleri
- 18 yaş altı çocuklar için doğum belgesi ve veli bilgileri
- Randevu saatinden önce orada olun; geç kalmak randevunun yanmasına yol açabilir.
- Belgeleri yukarıdaki sırayla dosyalayın ve her birinin bir fotokopisini yanınızda bulundurun.
- Sorulara kısa, net ve formdaki bilgilerle tutarlı cevaplar verin.
- Çocukların başvurusunda ebeveynin hazır bulunmasına özen gösterin.
- Teslim sonrası verilen belgeyi kartınız gelene kadar saklayın.
Bekleme sürecinde ve kart geldikten sonra yapmanız gerekenler
Başvuru sonuçlanana kadar
Oturma izni başvurusunun ne kadar sürede sonuçlanacağı il yoğunluğuna, izin türüne ve dosyanın eksiksizliğine göre değişir; kesin bir gün vermek mümkün değildir. Bu süreçte dosyanızın sorunsuz ilerlemesi için şunlara dikkat edin:
- Randevu sonrası verilen başvuru belgesini ve dekontları kartınız gelene kadar saklayın.
- Formdaki telefon numaranızı değiştirmeyin; ek belge talepleri ve bilgilendirmeler SMS veya e-posta ile gelebilir.
- Bu dönemde taşınmanız gerekirse yeni adresinizi bildirin; aksi hâlde kart eski adrese gidebilir.
- Uzun bir yurt dışı seyahatini, mümkünse kart elinize ulaştıktan sonraya planlayın.
Kart elinize ulaştıktan sonra
- Karttaki ad, soyad, doğum tarihi, izin türü ve geçerlilik süresini kontrol edin; hata varsa vakit kaybetmeden İl Göç İdaresi'ne bildirin.
- Yabancı kimlik numaranızı not edin; e-Devlet şifresi, banka hesabı ve abonelik işlemlerinde bu numarayı kullanacaksınız.
- Bitiş tarihinden 60 gün öncesini takviminize uzatma hatırlatması olarak ekleyin.
- Kısa dönem oturma izninde, son bir yıl içinde toplam 120 günü aşan yurt dışı kalışların kanundaki istisnalar dışında iznin iptaline yol açabileceğini unutmayın.
- Taşındığınızda adres değişikliğinizi 20 iş günü içinde bildirin.
Oturma izni başvurusunda sık yapılan hatalar
Eksik veya süreyi kapsamayan sağlık sigortası
En yaygın hata, 12 aylık oturma izni isterken 6 aylık poliçe sunmaktır. Sigorta kapsamı talep ettiğiniz sürenin tamamını karşılamıyorsa izin daha kısa verilebilir veya ek belge istenir.
Yabancılara kapalı mahalle adresiyle başvurmak
Göç İdaresi, yabancı nüfus yoğunluğu belirli oranı aşan mahalleleri yeni başvurulara kapatabilir. Kapalı bir mahallede imzalanan kira sözleşmesiyle oturma izni almak mümkün olmayabilir; sözleşmeyi imzalamadan önce mutlaka kontrol edin.
Geç başvuru
Vizeniz veya vize muafiyetiniz bittikten sonra yapılan başvuru, sizi ihlal durumuna düşürür. Başvurunuzu süre bitmeden, tercihen birkaç hafta önceden yapın.
Yanlış oturma izni türü
Türk vatandaşıyla evli olduğu hâlde turistik izin isteyen veya çalışmak için oturma izni alan yabancılar sık görülür. Yanlış tür hem ret riskini artırır hem de ileride vatandaşlık ve çalışma izni hesaplarınızı olumsuz etkileyebilir.
Pasaport süresinin yetmemesi
Oturma izni süresi, pasaportunuzun geçerlilik süresinden 60 gün kısa olacak şekilde sınırlanır. Pasaportunuzun bitmesine 8 ay kalmışsa 1 yıllık izin alamazsınız; uzun süreli bir izin istiyorsanız önce pasaportunuzu yenileyin.
Randevuya gitmemek
Formu doldurup randevuya gitmemek, başvurunuzun işlemden kaldırılmasına yol açabilir; bu arada vize süreniz dolarsa ihlal başlar. Randevuya gidemeyecekseniz durumu vakit kaybetmeden değerlendirip yeni bir randevu planlayın.
Form ile belgeler arasındaki uyumsuzluk
Formdaki adres, isim yazımı veya pasaport numarası belgelerle uyuşmuyorsa dosyanız ek belge talebine takılır. Gönder tuşuna basmadan önce her alanı belgelerinizle karşılaştırın.
Maddi imkânı belgeleyememek
Türkiye'de kalacağınız süre boyunca giderlerinizi karşılayabileceğinizi gösteremezseniz başvurunuz zayıflar. Kendi adınıza banka dökümü, düzenli gelir belgesi veya sizi destekleyen kişinin gelir belgesi gibi kanıtları başvurudan önce hazırlayın.
Turistik oturma izniyle çalışmak
Oturma izni çalışma hakkı vermez. İzinsiz çalışmak iznin iptaline, sınır dışı etme kararına ve giriş yasağına yol açabilir; işveren için de yüksek idari para cezası söz konusudur.
Oturma izni ücreti 2026: hesap örnekleri
Oturma izni ücreti iki kalemden oluşur: uyruğunuza ve talep ettiğiniz ay sayısına göre hesaplanan harç ve herkesin ödediği 964 TL kart bedeli. Harcın formülü basittir: ilk ay tutarı + (kalan ay sayısı × aylık tutar). Tüm ülke gruplarını gösteren tabloyu ikamet izni harç tablosunda bulabilirsiniz; aşağıda sık karşılaştığımız senaryoları hesapladık:
| Senaryo | Grup | Harç hesabı | Toplam ödeme |
|---|---|---|---|
| Kazakistan vatandaşı, 12 ay turistik izin | A | 25 $ + 11 × 5 $ = 80 $ | 80 $ + 964 TL |
| ABD vatandaşı, 6 ay | A | 25 $ + 5 × 5 $ = 50 $ | 50 $ + 964 TL |
| Belçika vatandaşı, 12 ay | C | 9 $ + 11 × 2,5 $ = 36,5 $ | 36,5 $ + 964 TL |
| Rusya vatandaşı, 24 ay (ev sahibi) | D | 7 $ + 23 × 1,5 $ = 41,5 $ | 41,5 $ + 964 TL |
| Fas vatandaşı, 12 ay | E | 5 $ + 11 × 0,5 $ = 10,5 $ | 10,5 $ + 964 TL |
| Suriye vatandaşı, 12 ay | Muaf | Harç yok | Yalnız 964 TL |
Ailece başvuruyorsanız her birey için ayrı form doldurulur ve tutarlar kural olarak kişi başı hesaplanır. Örneğin 12 ay için başvuran iki yetişkinden oluşan Kazakistan vatandaşı bir çift, toplamda 160 $ harç ve 1.928 TL kart bedeli öder.
Tutarlar 2026 yılı için geçerlidir; mevzuat değişikliklerinde güncellenir. Kesin tutar için Göç İdaresi'nin güncel tarifesi esas alınır. Uyruğunuzun grubundan emin değilseniz hesaplama aracımızla kontrol edin.
Kendi uyruğunuz ve süreniz için anında hesap yapmak isterseniz oturma izni harç hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Ücretsiz hesaplama aracıİkamet İzni Harç Hesaplama 2026Uyruğunuza, ikamet süresine ve kişi sayısına göre 2026 ikamet izni harcını dolar ve TL olarak hesaplayın; kart bedeli…Oturma izni uzatma: pratik takvim
Oturma izni uzatma başvurusu, iznin bitmesine 60 gün kala başlayabilir ve mutlaka süre dolmadan yapılmalıdır. Son haftaya kalan uzatmalar, özellikle randevu yoğunluğu yüksek illerde stres yaratır. Önerdiğimiz takvim:
- Bitime 60 gün kala: Sağlık sigortanızı yenileyin, kira sözleşmenizin geçerliliğini ve mahallenizin hâlâ yabancılara açık olup olmadığını kontrol edin.
- Bitime 45–30 gün kala: e-ikamet üzerinden uzatma başvurusunu tamamlayın, harç ve kart bedelini ödeyin.
- Başvurudan sonra: Belgelerin teslim şekli (randevu veya posta) için sistemdeki talimatı izleyin ve başvuru belgenizi saklayın.
Kalış amacınız değiştiyse, örneğin öğrenciliğiniz bittiyse veya evlendiyseniz, uzatma yerine tür değişikliği başvurusu yapmanız gerekir. Süresi geçmiş bir oturma izni ise uzatılamaz.
Oturma izni reddedilirse ne yapmalısınız?
Ret kararı tebliğ edildiğinde paniğe kapılmadan önce kararı dikkatle okuyun: Ret gerekçesi, tebliğ tarihi ve varsa ülkeyi terk için verilen süre, sonraki adımlarınızı belirler. Kararda bir süre verilmişse bu süreye uymak, ihlal ve giriş yasağı riskini önler.
- Eksiklik kaynaklı retlerde: Eksik belgeyi tamamlayıp yasal kalış süreniz elveriyorsa yeniden başvurabilirsiniz.
- Yanlış tür kaynaklı retlerde: Durumunuza uygun türde yeni bir başvuru değerlendirilebilir.
- Hukuka aykırı olduğunu düşündüğünüz retlerde: Kısa süreler içinde itiraz veya idari dava yoluna gidilebilir.
Ret nedenlerini ve itiraz sürecini ikamet (oturma) izni reddedilirse ne yapılır yazımızda ayrıntılı anlattık. Dava gerektiren durumlarda ret kararına itiraz desteğimizi anlaşmalı avukatlarımız aracılığıyla sağlıyoruz.
Vize süresi aşımında (ihlalde) ne olur?
Vizeniz veya oturma izniniz bittiği hâlde Türkiye'de kalmaya devam ederseniz ihlal başlar. İhlal cezası, uyruğunuzun ikamet harcının iki katı üzerinden hesaplanır. A grubu bir ülke vatandaşı için bu, ilk ay 50 $ ve sonraki her ay 10 $ demektir; örneğin 4 aylık ihlalde ceza 50 $ + 3 × 10 $ = 80 $ olur. Çıkışta ayrıca ihlal süresine göre giriş yasağı uygulanabilir:
| İhlal süresi | Cezayı ödeyip kendiliğinden çıkan | Cezayı ödemeden çıkan veya sınır dışı edilen |
|---|---|---|
| 3 aya kadar | Genelde yasak yok | 3 ay |
| 3–6 ay | 1 ay | 6 ay |
| 6 ay–1 yıl | 3 ay | 1 yıl |
| 1–2 yıl | 1 yıl | 2 yıl |
| 2–3 yıl | 2 yıl | 5 yıl |
| 3 yıldan fazla | 5 yıl | 5 yıl |
Kamu düzeni veya güvenlik gerekçesi bulunan hallerde süreler daha uzun olabilir; idarenin takdir yetkisi vardır. Kendi durumunuzu vize ihlali ceza ve giriş yasağı hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Hakkınızda zaten bir yasak kodu varsa giriş yasağı kaldırma sürecini değerlendirmek gerekir.
Ücretsiz hesaplama aracıVize İhlali Ceza Hesaplama 2026Vize veya ikamet izni bittikten sonra Türkiye'de kaldığınız süreye göre ihlal cezanızı ve cezayı ödeyip ödememenize…Oturma izninden çalışma iznine geçiş
Oturma izni çalışma hakkı vermez; ancak çalışma iznine giden en pratik yollardan biridir. En az 6 ay geçerli oturma izniniz varsa işvereniniz yurt içinden çalışma izni başvurusu yapabilir. Eksiksiz başvurular kural olarak 30 gün içinde sonuçlandırılır ve verilen çalışma izni oturma izni yerine geçer.
- Son 3 yıl içinde Türkiye'de en az 1 yıl ikamet, çalışma izni veya uluslararası koruma statüsüyle bulunduysanız, 03.08.2026'dan itibaren işyeri başına 3 yabancıya kadar istihdam ve mali kriter aranmaz. Çalışma izinli yabancı sayısı, Türk çalışan sayısını geçemez.
- Türk vatandaşıyla en az 3 yıl evliyseniz veya uzun dönem ikamet izniniz varsa değerlendirme kriterlerinden muaf tutulursunuz.
- Öğrenci ikamet izni, yurt içi başvurudaki 6 aylık şart için kural olarak yeterli sayılmaz.
Maliyet tarafında 2026 yılı için 1 yıllık süreli çalışma izni harcı 12.574,90 TL, kart bedeli 964 TL'dir; yani toplam 13.538,90 TL. Harç, onay bildiriminden sonra 30 gün içinde ödenmezse işlem yapılmaz. Tutarlar 2026 yılı için geçerlidir; mevzuat değişikliklerinde güncellenir.
İşverenin yapacağı başvuru, harçlar ve kriterler için çalışma izni başvurusu rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Marmara'da oturma izni desteği
Oturma izni başvurusu, adresinizin bağlı olduğu ilin İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne yapılır. İstanbul'da randevu yoğunluğu nedeniyle erken planlama; Kocaeli'de Gebze, Darıca ve Çayırova gibi sanayi ilçelerinde çalışan yabancıların aileleri için aile ikamet izni; Tekirdağ'da Çorlu ve Çerkezköy'deki fabrikalarda çalışanların eş ve çocukları için doğru tür seçimi öne çıkar. Bursa, Sakarya, Yalova ve diğer Marmara illerinde de aynı titizlikle çalışıyoruz.
Bölgenize özel bilgi için İstanbul oturma izni danışmanlığı, Kocaeli oturma izni başvurusu ve Tekirdağ'da oturma izni desteği sayfalarımıza göz atabilirsiniz. Türkiye'nin diğer illerinden de online dosya hazırlığıyla destek veriyoruz.
Neden Fast Danışmanlık?
2010'dan bu yana 16 yıllık tecrübemizle oturma izni sürecini sizin için sadeleştiriyoruz: doğru türün seçimi, e-ikamet formu, randevu, harç ödemesi, belge ve adres kontrolü, uzatma takvimi ve gerektiğinde ret sonrası yol haritası. Hiçbir danışmanlık onay garantisi veremez; ancak eksiksiz dosya ile onay ihtimalini en üst düzeye çıkarırız. Bize 0542 392 90 92 numarasından telefon veya WhatsApp ile ulaşabilirsiniz.
Oturma İzni hakkında sıkça sorulan sorular
Evet. "Oturma izni" günlük dilde kullanılan ifadedir; 6458 sayılı Kanun'daki resmî adı ikamet iznidir. Başvuru, şartlar ve kart aynıdır.
Randevu, e-ikamet sisteminde başvuru formunu doldurduktan sonra sistem tarafından sunulur. Ayrı bir randevu hattı aramanıza gerek yoktur; form çıktısında randevu tarihi, saati ve gideceğiniz İl Göç İdaresi yazar.
Ücret, uyruğunuza ve talep ettiğiniz süreye göre değişir. Örneğin A grubundaki bir ülke vatandaşı 12 aylık izin için 80 $ harç ve 964 TL kart bedeli öder; harçtan muaf ülkelerin vatandaşları yalnızca kart bedelini öder.
Başvurunuz onaylandıktan sonra kart, formda yazdığınız adrese PTT aracılığıyla gönderilir. Bu süre il yoğunluğuna göre değişir; başvuru durumunuzu e-ikamet üzerinden takip edebilirsiniz.
Evet. Turist vizesiyle veya vize muafiyetiyle gelen yabancılar, süreleri dolmadan kısa dönem oturma izni için başvurabilir. Başvurunun süre bitmeden yapılması kritik önemdedir.
Aile ikamet izni yalnızca eş ve çocukları kapsar; anne ve baba bu türden yararlanamaz. Ebeveynleriniz, şartları taşıyorlarsa kendi adlarına kısa dönem oturma izni için başvurabilir.
Çıkış yapmanız mümkün olsa da başvuru belgesi tek başına Türkiye'ye yeniden giriş hakkı sağlamayabilir. Dönüşte geçerli bir vizeniz veya vize muafiyetiniz yoksa sorun yaşayabilirsiniz; seyahat planınızı başvurudan önce netleştirin.
Alabilirsiniz. Bir yakınınızın veya tanıdığınızın evinde kalıyorsanız ev sahibinden ya da kiracıdan alınacak, genellikle noter onaylı bir taahhütname adres belgesi olarak kabul edilir.
Doğrudan alınamaz: Oturma izniyle geçen süre genel yoldaki 5 yıla sayılmaz. Genel yolla Türk vatandaşlığı alma başvurusu için başvuru tarihinden geriye doğru 5 yıl kesintisiz çalışma izni gerekir; iki izin arasında boşluk kalırsa süre sıfırlanır. Yol haritası için ikamet izninden vatandaşlığa geçiş yazımıza bakabilirsiniz.
Evet, kural olarak talep ettiğiniz sürenin tamamını kapsayan geçerli bir sağlık sigortası istenir. Poliçe süresi kısa kalırsa izin de daha kısa verilebilir.
